Een van onze kinderen met autisme is zeer prikkelgevoelig. Toen hij nog klein was, tot ongeveer de adolescentie, had hij regelmatig meltdowns als gevolg van zintuiglijke overprikkeling.
Hij zat het liefst in het donker, met de gordijnen dicht zodat er geen licht of zonnestralen naar binnen kwamen. Licht ervaarde hij vaak als te fel, terwijl ik zelf juist behoefte had aan licht. Dat zorgde regelmatig voor een strijd om de gordijnen. Op zijn slaapkamer was dat geen probleem; daar kon hij in het donker zijn. Maar we hadden drie jonge kinderen met autisme die veel toezicht en nabijheid nodig hadden, waardoor het soms zoeken was naar een balans voor iedereen.
Ook was hij gevoelig voor prikkels op zijn huid. Zodra hij thuiskwam, ruilde hij zijn joggingbroek en trui in voor een korte broek en T-shirt. De sokken gingen direct uit. ’s Ochtends naar school gaan en het aankleden aanpassen aan het weer was vrijwel altijd een drama, tenzij het écht korte-broeken-en-T-shirt-weer was. Wanneer hij veel spanning ervaarde, wilde hij douchen. Dat was voor hem een effectieve manier om spanning te reguleren. Op ‘slechte’ dagen stond hij wel vier tot vijf keer per dag onder de douche. Ook temperatuur luisterde nauw: warmte en kou, en zelfs het weer, hadden veel invloed op zijn humeur.
Eten is nog steeds ingewikkeld. Inmiddels weten we dat hij ARFID heeft, maar dat wisten we toen nog niet. Zijn eetpatroon was eenzijdig en merkgevoelig. Jarenlang kookte ik twee verschillende maaltijden, omdat hij anders niet at. De gedachte “dan eet hij maar niet, dan krijgt hij vanzelf honger” werkte niet. Omdat hij qua gewicht een spriet was, was het vooral belangrijk dat er überhaupt eten en drinken binnenkwam.
Ook zijn gehoor is zeer gevoelig. Hij kon — en kan — scherp horen. Inmiddels maakt hij met die oren prachtige muziek; elke noot die niet klopt, hoort hij. Met drie kinderen in huis was dat soms lastig, omdat hij een normaal gesprek al als herrie ervaarde. Buiten hoorde en voelde hij de wind langs zijn oren, en in de klas hoorde hij pennen vallen en het bladeren in boeken en schriften.
Daarnaast rook hij alles extreem sterk. Veel geuren vond hij vies, en als een geur niet weggenomen kon worden, frustreerde hem dat enorm. Naast andere kinderen zitten was moeilijk, omdat hij hun lichaamsgeur rook. Parfum en bodylotion leidden hem sterk af en haalden hem uit zijn concentratie. Mensen die rookten probeerde hij zoveel mogelijk te vermijden.
Veel kinderen met autisme zijn zintuiglijk prikkelgevoelig. Welke zintuigen gevoelig zijn, verschilt per kind en per persoon. Het maken van een prikkelprofiel of prikkelsignalering gaf mij als moeder veel duidelijkheid over zijn zintuiglijke gevoeligheden. Het hielp ons bij het zoeken naar oplossingen en het bijstellen van verwachtingen.
Prikkelgevoeligheden kun je niet zomaar wegnemen of negeren. Wat je wél kunt doen, is je kind helpen door begrip te tonen en samen te kijken hoe je met deze gevoeligheden om kunt gaan. Is het makkelijk? Nee. Maar onmogelijk is het zeker niet.
LINK: Wat is ARFID, hoe wordt de diagnose steld en wat is effectieve behandeling? - Balans https://share.google/4RrurnCrlXk51Lt9Q
Link : zuintuigelijke prikkels
wat zijn prikkels en welke soorten prikkels zijn er? – Sensonate https://share.google/7DpT10fLfTgv7ZjYA
Met hartelijke groet,
Petra Dekker
Regiocoördinator Mama Vita