Soms moet je eerst tot rust komen voordat je weer ruimte voelt om te groeien.
Soms gaat het niet zo lekker. Niet met je kind, maar ook niet met jezelf als moeder. Zeker wanneer je kind vastloopt op school of thuis komt te zitten, krijgt het hele gezin veel te verwerken. Je zoekt hulp, probeert oplossingen te vinden en houdt alle ballen in de lucht. Maar ondertussen kun je jezelf langzaam kwijtraken.
Ik weet hoe dat voelt.
Ieder beleeft het anders
Wanneer een kind vastloopt, zijn er verschillende perspectieven: dat van het kind, de ouders en school. Op school kan een kind zich aanpassen en groot houden, terwijl thuis de spanning eruit komt. Het ene kind trekt zich terug op de slaapkamer, het andere krijgt een meltdown en weer een ander zoekt afleiding buiten. Onze drie kinderen liepen ieder op hun eigen manier vast. Thuis zagen we andere dingen dan op school. Dat maakte mij bewust van hoe belangrijk het is om naar elkaar te luisteren.
De ervaring van het kind, de waarneming van de ouder en de observatie van school verdienen allemaal een plek. Niet om te bepalen wie er gelijk heeft, maar om samen het hele verhaal te begrijpen.
Wat als welzijn het eerste doel is?
Wanneer een kind thuis komt te zitten, wordt vaak hulp ingezet met als doel terugkeer naar school. Begrijpelijk, want onderwijs en ontwikkeling zijn belangrijk. Toch ben ik door onze ervaringen anders gaan kijken. Wat als we niet beginnen met de vraag: Hoe krijgen we dit kind weer naar school? Maar met: Hoe zorgen we ervoor dat dit kind zich weer beter gaat voelen?
Wanneer een kind langdurig overbelast is, zijn rust, veiligheid en begrip soms eerst nodig. Dat betekent niet dat school niet belangrijk is, maar dat welzijn en passende ondersteuning de basis mogen vormen voor verdere ontwikkeling. En daarbij mogen we een vraag vaker stellen:
Waar word jij blij van?
Misschien is dat tekenen, gamen, muziek luisteren, dieren verzorgen of buiten zijn. Het hoeft niet groots te zijn en hoeft nergens toe te leiden. Plezier mag er gewoon zijn. Niet als beloning of als middel om weer te presteren, maar omdat fijne ervaringen bijdragen aan ons welbevinden.
Wat gebeurt er als je voortdurend aanstaat?
Bij stress maakt het lichaam zich klaar om met een bedreiging om te gaan. We kunnen vechten, vluchten of verstijven. Adrenaline helpt ons snel te reageren en ook cortisol speelt een rol bij de stressreactie. De spijsvertering en slaap kunnen door aanhoudende stress worden beïnvloed. Wanneer je voortdurend alert bent, kan ontspannen moeilijk worden en blijft er soms weinig ruimte over voor nieuwe uitdagingen. Dat geldt voor kinderen, maar ook voor ouders. Fijne activiteiten, beweging en contact met mensen bij wie je je veilig voelt, kunnen helpen om stress te verminderen en je welbevinden te ondersteunen. Het is niet zo dat plezier automatisch alle stresshormonen verlaagt, maar het kan wel een waardevol onderdeel zijn van herstel.
En wie zorgt er voor jou?
Terwijl ik alle ballen in de lucht probeerde te houden, merkte ik dat de situatie ook mentaal en fysiek zijn weerslag op mij had. Ik was zo bezig met wat mijn kinderen nodig hadden, dat ik mezelf uit het oog verloor. Tot ik mezelf afvroeg: Wat vond ik eigenlijk leuk om te doen, voordat alles zo ingewikkeld werd?
Het antwoord was dansen en tekenen. Dus pakte ik dat weer op. Niet omdat daarmee alle zorgen verdwenen, maar omdat ik iets terugvond dat van mij was. Iets waar ik plezier aan beleefde. Beetje bij beetje voelde ik me beter. Ik ontdekte dat ook ik ruimte nodig had om op adem te komen. Voor mezelf zorgen betekent niet dat ik mijn kinderen tekort doe. Ook als moeder mag ik aandacht hebben voor wat mij energie geeft.
Eerst weer ruimte voelen
Wanneer een kind vastloopt, is er niet altijd een snelle oplossing. Soms zijn veranderingen thuis, op school of in de hulpverlening nodig. Juist daarom is het belangrijk dat kind, ouders en school met elkaar blijven praten en naar elkaars ervaringen luisteren. Laten we niet alleen kijken naar wat een kind niet meer lukt, maar ook naar wat het nodig heeft om zich weer veilig en fijn te voelen. En laten we onszelf als ouders daarbij niet vergeten. Misschien begint de weg vooruit niet met harder duwen of nóg een doel stellen. Misschien begint die met luisteren, vertragen en opnieuw ontdekken waar iemand blij van wordt.
Eerst welzijn. Eerst veiligheid. Eerst weer een beetje plezier.
Want wanneer er ruimte ontstaat om je fijn, veilig en vertrouwd te voelen, kan er stap voor stap ook weer ruimte komen om te groeien. Waar word jij blij van?
Met hartelijke groet,
Petra Dekker
Regiocoördinator Mama Vita