Autisme, hitte en overprikkeling: als de zomer nét iets te veel wordt

Afgelopen week hadden we te maken met een hittegolf. Temperaturen waar veel Nederlanders al moeite mee hebben. Ook veel kinderen kunnen slecht tegen deze warmte. Voor kinderen met autisme kan langdurige hitte zelfs leiden tot overprikkeling. Twee van onze jongens konden er deze week ook echt niet goed tegen. De eerste dag ging het nog redelijk. Op de tweede dag werd concentreren al een stuk lastiger en ontstond er sneller irritatie. Op de derde dag volgden de meltdowns.

Bij allebei uitte de overprikkeling zich net iets anders. De één werd sneller boos en emotioneel. De ander kreeg juist meer lichamelijke klachten, zoals vermoeidheid en hoofdpijn. Door die klachten werd hij ook angstiger en kreeg hij paniekgevoelens. Het laat maar weer zien dat overprikkeling er bij ieder kind anders uit kan zien. Langdurige warmte kan ervoor zorgen dat je slechter slaapt, een hogere hartslag hebt, hoofdpijn krijgt, trager denkt en sneller prikkelbaar, somber of gespannen bent. Dat zijn klachten waar veel mensen tijdens een hittegolf last van hebben. Bij kinderen, maar ook volwassenen met autisme, kunnen deze klachten echter sneller ontstaan en vaak ook heftiger zijn.

De meeste mensen zoeken op warme dagen verkoeling. En juist dát is voor veel kinderen met autisme niet zo eenvoudig. De plekken waar je kunt afkoelen, zoals het zwembad, het strand of een recreatieplas, zijn vaak ontzettend druk. Toen onze kinderen nog jonger waren, ging ik regelmatig met ze naar het zwembad of het strand. Maar vaak kon ik binnen een half uur alweer inpakken. Het water zorgde wel voor verkoeling, maar de enorme hoeveelheid prikkels was simpelweg te veel. De warmte, het geluid van spelende kinderen, het gespetter van het water, onverwachte aanrakingen en alle sociale interacties maakten dat ze volledig overprikkeld raakten.

Heb je geen airco in huis, dan is het soms echt zoeken naar manieren om het koel te houden. Een wandeling door het bos kan fijn zijn vanwege de schaduw. Winkelcentra, musea en bibliotheken bieden vaak ook verkoeling. Maar eerlijk is eerlijk: dat is leuk voor een dag, niet wanneer de hitte vier of vijf dagen aanhoudt. Een ventilator kan helpen, al vinden sommige kinderen juist het zoemende geluid weer vervelend. Gelukkig zijn er nog andere mogelijkheden. Denk bijvoorbeeld aan koeldoeken of cooling towels. Deze zijn speciaal ontworpen om verkoeling te geven tijdens warm weer of bij het sporten en blijven vaak een half uur tot enkele uren koel.

Ook koel beddengoed kan een verschil maken. Bamboe of Tencel hoeslakens voeren warmte beter af en voelen koeler aan dan gewoon katoen. Daarnaast kan een zwembadje in de tuin, een bak met water en waterspeelgoed op het balkon of in de tuin voor veel plezier én verkoeling zorgen. Waterpistolen, waterballonnen... en ja mam, je mag gewoon meedoen!

Krijgt je kind ondanks alle voorzorgsmaatregelen toch een meltdown? Weet dan dat dit voor jullie allebei ontzettend zwaar is. Jij als ouder functioneert door de warmte waarschijnlijk ook minder goed, bent sneller moe en sneller geprikkeld. Probeer, hoe moeilijk dat soms ook is, rustig en begripvol te blijven. Je kind doet dit niet expres. Voor het slapengaan kan een lauwe douche helpen om de lichaamstemperatuur iets te verlagen. Een beetje lavendel in de douche of op het kussen kan daarnaast voor sommige kinderen een rustgevend effect hebben. Ik ga zelf op zoek naar een bamboe of Tencel hoeslaken voor onze inmiddels volwassen zoon. Een airco zit er helaas financieel niet in, dus we blijven zoeken naar kleine dingen die nét wat verlichting kunnen geven.

Aan alle ouders die deze warme dagen proberen door te komen: heel veel sterkte. En onthoud vooral: ook deze hitte gaat weer voorbij.


Met hartelijke groet,

Petra Dekker
Regiocoördinator Mama Vita