Kinderen met DCD hebben moeite met het leren en uitvoeren van bewegingen. Handelingen die voor andere kinderen vanzelfsprekend lijken, zoals schrijven, fietsen, aankleden, een bal vangen of het bewaren van hun evenwicht, kunnen voor hen veel inspanning kosten.
In dit onderzoek is gekeken of bij kinderen met DCD ook kleine bijzonderheden te zien zijn in de manier waarop hun hersenen en zenuwstelsel bewegingen aansturen.
Wat hebben de onderzoekers gedaan?
De onderzoekers bekeken de gegevens van 88 kinderen met DCD. De kinderen waren gemiddeld ongeveer 8 jaar oud. Zij deden een motorische test en kregen een uitgebreid neurologisch onderzoek. Dat onderzoek lette speciaal op het voorkomen van mini-haperingen in hersenfunctie. Ook vulden ouders en leerkrachten vragenlijsten in over het gedrag en de emoties van de kinderen.
De resultaten werden vergeleken met die van 167 kinderen zonder DCD.
Wat kwam uit het onderzoek?
Bij bijna alle kinderen met DCD – 97% – werden mini-haperingen gevonden in de aansturing van bewegingen. Bij kinderen zonder DCD was dat 27%.
De meest voorkomende problemen waren:
• moeite met coördinatie en evenwicht;
• moeite met fijne bewegingen, dat wil zeggen bewegingen die je gebruikt bij schrijven, tekenen of knutselen;
• onbedoelde meebewegingen van andere lichaamsdelen tijdens een taak;
• moeite met houding en het regelen van de spierspanning.
Bij 61% van de kinderen met DCD werden mini-haperingen op drie of meer van deze gebieden gevonden. De onderzoekers noemen dit ‘complexe MND’. De andere kinderen hadden minder mini-haperingen.
De mini-haperingen kwamen het vaakst voor bij kinderen die zowel met grove als fijne bewegingen moeite hadden. Kinderen die vooral moeite hadden met fijne motoriek hadden in het algemeen minder mini-haperingen.
Wat betekent dit voor kinderen met DCD?
Een gewone motorische test laat vooral zien hoe goed een kind een taak uitvoert. Lukt het bijvoorbeeld om een bal te vangen, netjes te schrijven of het evenwicht te bewaren?
Een neurologisch onderzoek kijkt daarnaast naar hoe het kind beweegt. Het kan bijvoorbeeld zichtbaar maken dat een kind extra bewegingen maakt, moeite heeft met het regelen van de spierspanning of veel meer inspanning nodig heeft om een beweging goed uit te voeren.
Dat helpt om beter te begrijpen waarom iets niet lukt. Het laat ook zien dat motorische problemen bij DCD niet simpelweg ontstaan door te weinig oefenen of onvoldoende inzet. Hun brein werkt net een beetje anders dan dat van het gemiddelde kind.
Sommige kinderen hebben vooral meer tijd en oefening nodig. Bij andere kinderen is extra oefenen alleen niet voldoende en zijn gerichte behandeling, aanpassingen of hulpmiddelen nodig. Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van een laptop wanneer schrijven heel moeilijk en vermoeiend is.
Gedrag en emoties
Kinderen met veel mini-haperingen hadden in dit onderzoek niet vaker gedrags- of emotionele problemen dan andere kinderen met DCD.
Toch benadrukken de onderzoekers dat kinderen met DCD relatief vaak last hebben van bijvoorbeeld onzekerheid, spanning, somberheid of aandachtsproblemen. Het blijft daarom belangrijk om niet alleen naar de motoriek te kijken, maar ook naar hoe een kind zich voelt en functioneert in het dagelijks leven.
Belangrijkste conclusie
Bij bijna alle onderzochte kinderen met DCD waren bijzonderheden zichtbaar in de manier waarop bewegingen worden aangestuurd. Vooral coördinatie, evenwicht en fijne motoriek waren vaak lastig.
De onderzoekers adviseren daarom om bij onderzoek naar DCD niet alleen een motorische test te doen, maar ook een neurologisch onderzoek. Zo ontstaat een vollediger beeld van wat een kind moeilijk vindt en welke hulp, aanpassingen of hulpmiddelen passend kunnen zijn.
Lees het volledige onderzoek:
Schoemaker, M.M., Lust, J.M., Verhaegh, A., Diepstraten, A., Wilson, P.H., Hadders-Algra, M. & Steenbergen, B. (2026). Minor neurological dysfunction in children with developmental coordination disorder. Developmental Medicine & Child Neurology. Bekijk de publicatie.